ความท้าทายสำหรับบทบาทใหม่ในฐานะบรรณาธิการ

ผมในฐานะกรรมการของสมาคมสำรวจข้อมูลระยะไกลและสารสนเทศภูมิศาสตร์แห่งประเทศไทย (สสสท) ได้เสนอตัวเพื่อทำหน้าที่บรรณาธิการของวารสารสมาคมสำรวจข้อมูลระยะไกลและสารสนเทศภูมิศาสตร์แห่งประเทศไทย (RESGAT Journal) ซึ่งเป็นวารสารทางวิชาการของสสสท. ที่ได้จัดพิมพ์เผยแพร่ผลงานวิจัยด้านภูมิสารสนเทศ ทั้งการวิจัยพื้นฐานและการประยุกต์ ตลอดจนบทความทางวิชาการเกี่ยวกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยีอวกาศให้แก่นักวิชาการ นักวิชาชีพ ทั้งภาครัฐและเอกชน นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2543 และวารสารได้การรับรองคุณภาพจากศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (Thai-Journal Citation Index Centre, TCI) ในกลุ่มที่ 2

หลังจากมติในการประชุมใหญ่สามัญประจำปีของสมาคมฯ เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2562 ณ เมืองทองธานี นนทบุรี ได้มอบหมายให้ผมทำหน้าที่บรรณาธิการคนใหม่ ในเวลาเดียวกัน ผมได้รับทราบจากกองบรรณาธิการชุดปัจจุบันว่า การประเมินคุณภาพวารสารวิชาการที่อยู่ในฐานข้อมูล TCI รอบที่ 4 (2563-2567) ต้องดำเนินการก่อนวันศุกร์ที่ 13 กันยายน 2562 (Good Friday) ผมจึงเริ่มต้องแบ่งเวลาสำหรับการทาบทามผู้ทรงคุณวุฒิเข้าร่วมในกองบรรณาธิการ (ซึ่งดำเนินการไปได้ค่อนข้างราบรื่น) มาทำการสืบค้นข้อมูลเรื่องการประเมินคุณภาพวารสารวิชาการที่อยู่ในฐานข้อมูล TCI และจากความสามารถของ Google Search ทำให้ผมได้พบเอกสารที่มีคุณค่าและความสำคัญยิ่งสำหรับบทบาทของบรรณาธิการ นั่นคือ การประเมินคุณภาพวารสารวิชาการที่อยู่ในฐานข้อมูล TCI รอบที่ 4 (2563-2567) นำเสนอโดย ศาสตราจารย์ ดร.ณรงค์ฤทธิ์ สมบัติสมภพ หัวหน้าศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารวิชาการไทย หลังจากผมได้อ่านเอกสารการประเมินคุณภาพวารสารวิชาการดังกล่าว ความท้าทายครั้งสำคัญในชีวิตของผมจึงเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ดังคำคมสั้นๆ ที่ผมชอบคือ ปัญหามีไว้สำหรับแก้ไข

ผมจึงต้องเริ่มต้นศึกษาบทบาทและหน้าที่ของบรรณาธิการและกองบรรณาธิการอย่างจริงจัง แม้ว่าผมจะอยู่ในกองบรรณาธิการของวารสาร RESGAT ตั้งชุดแรกจนถึงชุดปัจจุบัน โดยเริ่มต้นสำรวจรายชื่อบรรณาธิการ กองบรรณาธิการ ที่ปรึกษากองบรรณาธิการ ซึ่งนำมาซึ่งความสำเร็จให้กับวารสาร RESGAT ของสมาคมตลอดมา และเป็นการกระตุ้นเตือนให้กับตัวเองว่าต้องทำอะไรบ้างเพื่อให้วารสารของสมาคมผ่านการประเมินคุณภาพวารสารวิชาการที่อยู่ในฐานข้อมูล TCI รอบที่ 4 (2563-2567) และจะทำให้วารสาร RESGAT มีคุณภาพทางวิชาการสูงขึ้นได้อย่างไร ประวัติและการเปลี่ยนที่เกิดขึ้นของวารสาร RESGAT ว่าด้วย บรรณาธิการ กองบบรณาธิการ และคณะที่ปรึกษา สรุปได้ดังนี้

กองบรรรณาธิการวารสาร RESGAT ยุคบุกเบิกในปีพ.ศ. 2543 มี รศ. ดร. ชรัตน์ มงคลสวัสดิ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นบรรณาธิการ คณะบรรณาธิการประกอบด้วย ดร. แก้ว นวลฉวี ดร. ดาราศรี ดาวเรือง ดร. พงษ์อินทร์ รักอริยะธรรม นายธงชัย จารุพพัฒน์ ดร. สุวิทย์ อ๋องสมหวัง และดร. เชาวลิต ศิลปทอง โดยมีคณะที่ปรึกษาประกอบด้วย ดร. สุวิทย์ วิบูลย์เศรษฐ์ นายกสมาคม นายมนู โอมาคุปต์ อุปนายก ดร. แก้ว นวลฉวี และ Prof. Shunji Murai โดยมี ดร. สุรชัย รัตนเสริมพงศ์ เป็นผู้จัดการ มีวาระของการดำเนินงานอยู่ระหว่างเดือนมกราคม 2543 ถึงเดือนสิงหาคม 2547

ในเดือนกันยายน 2547 ถึง ธันวาคม 2548 มีการเปลี่ยนแปลงกองบรรรณาธิการใหม่ ประกอบด้วย ดร. ธงชัย จารุพพัฒน์ ดร. ดาราศรี ดาวเรือง ดร. เชาวลิต ศิลปทอง ดร. พงษ์อินทร์ รักอริยะธรรม ดร. รุจ ศุภวิไล ดร. สัญญา สราภิรมย์ ผศ. ดร. ไพศาล สันติธรรมนนท์ ผศ. วัชราภรณ์ เขื่อนแก้ว ดร. สุวิทย์ อ๋องสมหวัง และพันเอกศุภฤกษ์ ชัยชนะ โดยไม่มีการแต่งตั้งบรรณาธิการ มีคณะที่ปรึกษาประกอบด้วย ดร. สุวิทย์ วิบูลย์เศรษฐ์ กรรมการบริหาร สทอภ. นายมนู โอมาคุปต์ ที่ปรึกษา สทอภ ดร. แก้ว นวลฉวี รองศาสตราจารย์เกียรติคุณ AIT และ Prof. Shunji Murai จาก AARS-GEO และดร. สุรชัย รัตนเสริมพงศ์ เป็นผู้จัดการ

ในเดือนมกราคม 2549 มีการแต่งตั้ง รศ. ดร. ชรัตน์ มงคลสวัสดิ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เข้ามาเป็นบรรณาธิการอีกครั้ง โดยมีกองบรรณาธิการ คณะที่ปรึกษาและผู้จัดการเป็นชุดเดิม และในเดือนสิงหาคม 2553 ได้มีการแต่งตั้ง ดร. สิริพร กมลธรรม เป็นผู้ช่วยบรรณาธิการ ระยะการดำเนินงานของคณะบรรณาธิการชุดนี้รวมทั้งหมด 6 ปี (มกราคม 2549 ถึงธันวาคม 2554)

ต่อมาในเดือนมกราคมถึงเมษายน 2555 ได้มีการแต่งตั้งให้ ดร. สิริพร กมลธรรม สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (สทอภ.) เป็นบรรณาธิการ โดยมีกองบรรณาธิการประกอบด้วย ดร. ธงชัย จารุพพัฒน์ ดร. ดาราศรี ดาวเรือง ดร. เชาวลิต ศิลปทอง ผศ. ดร. พงษ์อินทร์ รักอริยะธรรม ดร. รุจ ศุภวิไล ดร. สัญญา สราภิรมย์ ผศ. ดร. ไพศาล สันติธรรมนนท์ ผศ. วัชราภรณ์ เขื่อนแก้ว ดร. สุวิทย์ อ๋องสมหวัง และพันเอกศุภฤกษ์ ชัยชนะ มีคณะที่ปรึกษาประกอบด้วย ดร. สุวิทย์ วิบูลย์เศรษฐ์ อดีตผู้อำนวยการ สทอภ. นายมนู โอมาคุปต์ AARD-GEO ดร. แก้ว นวลฉวี รองศาสตราจารย์เกียรติคุณ AIT และ Prof. Shunji Murai จาก AARS-GEO โดยมีดร. สุรชัย รัตนเสริมพงศ์ เป็นผู้จัดการ และในเดือนพฤษภาคม 2555 มีแต่งตั้ง รศ. ดร. ชาลี นาวานุเคราะห์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เข้าร่วมในกองบรรณาธิการ และรศ. ดร. ชรัตน์ มงคลสวัสดิ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นที่ปรึกษา เพิ่มเติม คณะบรรณาธิการชุดนี้ดำเนินการจนถึงเดือนธันวาคม 2559

ในเดือนมกราคม 2560 มีการเปลี่ยนแปลงกองบรรณาธิการชุดใหม่ ประกอบด้วย ดร. อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ดร. ดาราศรี ดาวเรือง ดร. เชาวลิต ศิลปทอง ผศ. ดร. พงษ์อินทร์ รักอริยะธรรม ดร. รุจ ศุภวิไล ดร. สัญญา สราภิรมย์ ผศ. ดร. ไพศาล สันติธรรมนนท์ รศ. ดร. ชาลี นาวานุเคราะห์ รศ. ดร. สุวิทย์ อ๋องสมหวัง และ พลตรีศุภฤกษ์ ชัยชนะ มีคณะที่ปรึกษาประกอบด้วย ดร. สุวิทย์ วิบูลย์เศรษฐ์ สสสท. Prof. Shunji Murai จาก AARS-GEO รศ. ดร. ชรัตน์ มงคลสวัสดิ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ดร. มนู โอมาคุปต์ AARD-GEO และรศ. ดร. แก้ว นวลฉวี มหาวิทยาลัยบูรพา โดยมีดร. สุรชัย รัตนเสริมพงศ์ เป็นผู้จัดการ และต่อมาในเดือนพฤษภาคม 2560 มีการปรับปรุงกองบรรณาธิการใหม่ ประกอบด้วย ดร. อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา พลตรีศุภฤกษ์ ชัยชนะ ผศ. ดร. สัญญา สราภิรมย์ รศ. ดร. สุวิทย์ อ๋องสมหวัง ผศ. ดร. อริศรา เจริญปัญญาเนตร รศ. ชฎา ณรงค์ฤทธิ์ ผศ. ดร. รัศมี สุวรรณวีระกำธร ดร. กฤษนัยน์ เจริญจิตร ผศ. ศักดิ์ชัย ปรีชาวีรกุล รศ. ดร. สุเพชร จิรขจรกุล รศ. ดร. สุระ พัฒนาเกียรติ
รศ. ดร. ไพศาล สันติธรรมนนท์ รศ. สิริกร กาญจนสุนทร โดยมีดร. สิริพร กมลธรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี เป็นบรรณาธิการ มีผู้ช่วยบรรณาธิการจากสทอภ. ประกอบด้วย ดร. ฐนิตา เสือป่า ดร. สยาม ลววิโรจน์วงศ์ ดร. ปกรณ์ เพ็ชรประยูร มีคณะที่ปรึกษาประกอบด้วย ดร. สุวิทย์ วิบูลย์เศรษฐ์ สสสท. Prof. Shunji Murai จาก AARS-GEO รศ. ดร. ชรัตน์ มงคลสวัสดิ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รศ. ดร. ชาลี นาวานุเคราะห์ มหาวิทยาลัยมหิดล รศ. ดร. แก้ว นวลฉวี มหาวิทยาลัยบูรพา และผศ. ดร. พงษ์อินทร์ รักอริยะธรรม มหาวิทยาลัยเนชั่น โดยมีดร. สุรชัย รัตนเสริมพงศ์ เป็นผู้จัดการ

ในปี พ.ศ. 2561 ได้มีการแต่งให้ ดร. กฤษนัยน์ เจริญจิตร มหาวิทยาลัยบูรพา เป็นบรรณาธิการ โดยมีกองบรรณาธิการประกอบด้วย ดร. อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ดร. ดาราศรี ดาวเรือง ดร. เชาวลิต ศิลปทอง ผศ. ดร. พงษ์อินทร์ รักอริยะธรรม ดร. นรุตม์ สุนทรานนท์ ผศ. ดร. สัญญา สราภิรมย์ รศ. ดร. ไพศาล สันติธรรมนนท์ รศ. ดร. ชาลี นาวานุเคราะห์ รศ. ดร. สุวิทย์ อ๋องสมหวัง พลตรีศุภฤกษ์ ชัยชนะ ผศ. ดร. อนุกูล บูรณประทีปรัตน์ ดร. ปัทมา พอดี ดร. ปริญ หล่อพิทยากุล และดร. ประสาร อินทเจริญ โดยมี ดร. สุรชัย รัตนเสริมพงศ์ เป็นผู้จัดการ และนางสาวอิศริยา ทิพยวัฒน์ เป็นผู้ช่วยผู้จัดการ

ผมเชื่อว่า ในอนาคตอันใกล้ที่จะมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น จะนำความสำเร็จให้กับวารสาร RESGAT และสมาคมสำรวจข้อมูลระยะไกลและสารสนเทศภูมิศาสตร์แห่งประเทศไทย (สสสท) ได้อย่างยั่งยืน และจะก่อให้เกิดการพัฒนาในวงการวิชาการมากขึ้น

รศ. ดร. สุวิทย์ อ๋องสมหวัง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี E-mail: suwit@.sut.ac.th

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *