4 Resolutions เรื่องพื้นฐานง่าย ๆ ที่ต้องรู้

ในบทความนี้ จะกล่าวถึง เรื่องพื้นฐานที่สำคัญอันหนึ่งในงานด้าน Remote Sensing (RS) ซึ่งก็คือ  Resolution หรือ ความละเอียด นั่นเอง .. แบ่งได้เป็น 4 ประเภท

  1. Spatial 
  2. Spectral
  3. Radiometric
  4. Temporal

.

1. Spatial Resolution (ความละเอียดเชิงพื้นที่) น่าจะเป็นอันที่ เราคุ้นเคยมากที่สุด .. เช่น ความละเอียดเชิงพื้นที่ 10 meter (m) หมายถึง .. ข้อมูลนั้น แสดงวัตถุขนาด 10 x 10 sq.m. ด้วย 1  จุดภาพ (Pixel) หรือ .. หากเปรียบเทียบกับข้อมูลอีกชุดหนึ่งที่ความละเอียดเชิงพื้นที่ 1 m .. ก็จะเป็นข้อมูลที่ละเอียดมากกว่า เมื่อเทียบกับ 10 m

.

Image modified from 
https://www.sciencedirect.com/topics/earth-and-planetary-sciences/spatial-resolution

.

2. Spectral Resolution (ความละเอียดเชิงสเปคตรัม) คือ ช่วงความยาวคลื่น ที่ข้อมูลแต่ละชุดสามารถบ่งบอกได้ .. หรือ จำนวนแบนด์ของข้อมูลนั่นเอง .. เช่น มีแบนด์ NIR, Red, Green, Blue เรียกว่า Multi-Spectral .. หรือ มีแบนด์เป็นจำนวนหลักร้อย เรียกว่า Hyper-Spectral

.

Image modified from
Mehta, N.S., Shaik, S., Devireddy, R.V., & Gartia, M.R. (2018). Single-Cell Analysis Using Hyperspectral Imaging Modalities. Journal of biomechanical engineering, 140 2.

.

3. Radiometric Resolution (ความละเอียดเชิงรังสี) คือ ความละเอียดของข้อมูลดาวเทียม ที่แบ่งระดับการแยกแยะความเข้ม ในแต่ละแบนด์ ตัวอย่างของรูปภาพจากกล้องปกติ คือ ข้อมูล 8 บิต แสดงค่าที่แตกต่างได้ 28 = 256 ระดับ  สำหรับข้อมูลดาวเทียม เช่น Landsat 8 อาจมีข้อมูลแบบ 16 บิต แสดงค่าได้ 216 = 65,536 ระดับ .. ในกรณีนี้ จำนวนบิตที่มาก จะแยกแยะความเข้มได้ละเอียดมากกว่านั่นเอง

.

.

4. Temporal Resolution (ความละเอียดเชิงเวลา) ข้อมูลภาพดาวเทียม จะถูกถ่าย ณ ช่วงเวลาหนึ่ง ..ค่า Temporal Resolution จะเป็นการวัดช่วงเวลาที่จะได้ข้อมูลพื้นที่บริเวณเดิมอีกครั้ง บางครั้ง เรียกว่า “Return time” หรือ “Revisit time” ..เป็นเวลาที่ Satellite นั้น สามารถโคจรกลับมาถ่ายภาพ ณ บริเวณเดิมได้อีกครั้ง 

.

หากพิจารณาข้อมูล Satellite อันหนึ่ง ซึ่งมีข้อมูลทุก 16 วัน ..เปรียบเทียบกับข้อมูลอีกชุดหนึ่ง มีข้อมูลทุก ๆ วัน ..ข้อมูลชุดที่มีทุกวัน จะมีความละเอียดเชิงเวลาที่มากกว่า

.

หากมีความเข้าใจเรื่องพื้นฐานเหล่านี้แล้ว .. เราก็สามารถเลือกใช้ข้อมูล ..ในแต่ละงานประยุกต์ได้อย่างเหมาะสม .. เช่น เหตุการณ์น้ำท่วม ที่ต้องบริหารจัดการแบบรายวัน ก็เลือกข้อมูลชนิดที่มีความละเอียดรายวัน .. การประเมินพื้นที่ป่าไม้ที่หายไป ซึ่งดูการเปลี่ยนแปลงในรอบหลาย ๆ ปี ก็ไม่ต้องการความละเอียดเชิงเวลา และ พื้นที่ ที่สูงมากนัก เป็นต้น

####################

เรียบเรียงโดย

ดร.นรุตม์ สุนทรานนท์

narut.soo@gmail.com



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *